Còn chưa đầy 60 ngày nữa là World Cup sẽ khởi tranh, và tôi đã bắt đầu hoảng loạn. Mọi nỗ lực để mua vé xem trận của Argentina và Lionel Messi tại giải đấu lớn nhất hành tinh đều đã thất bại thảm hại.

Tôi trượt ngay từ đợt mở bán sớm vào năm ngoái. Đợt “bốc thăm ngẫu nhiên” hồi tháng 2 cũng không khá hơn là bao. Và khi đợt bán vé vào phút chót mở ra đầu tháng này, tôi thậm chí còn không thể truy cập vào cổng bán vé của FIFA dù đã đăng nhập trước cả tiếng đồng hồ trên ba thiết bị khác nhau.

Giờ tôi chỉ còn cách dấn thân vào “địa ngục trần gian” mang tên thị trường sang tay. Ở đó, bạn không thực sự biết giá được định ra như thế nào, cũng chẳng biết mình đang trả tiền cho thứ gì, nhưng chắc chắn số tiền sẽ rất “chát”. Tấm vé rẻ nhất tôi tìm được trên sàn chính thức của FIFA cho một trong ba trận vòng bảng của Argentina là khoảng 2.200 USD, gần như ngang giá vé dịch vụ cao cấp. Bạn có thể tìm vé rẻ hơn trên các nền tảng bên thứ ba như StubHub hay Viagogo, nhưng đi kèm theo đó là rủi ro vé không bao giờ đến tay bạn.

Đây không phải là điều tôi hình dung ban đầu. Trong sự ngây thơ của mình, tôi dự định cùng vợ và hai con thực hiện một chuyến hành trình xuyên nước Mỹ theo chân Argentina, lái xe đến những nơi thú vị như Kansas City giữa hàng ngàn cổ động viên phất cờ, những người coi bóng đá không chỉ đơn giản là một môn thể thao. Tôi không nghĩ Argentina có thể bảo vệ được chức vô địch. Tôi nghĩ có thể là Brazil hoặc Pháp, nhưng việc được chứng kiến kỳ World Cup cuối cùng của Messi chắc chắn sẽ là kỷ niệm không thể quên với hai cậu con trai mê bóng đá của tôi.

Giờ tôi nhận ra kế hoạch đó chỉ là ảo tưởng. Ngân sách tôi dự tính cho hai tuần đi lại giờ chỉ đủ mua vé vào sân cho vài trận. Tôi buộc phải hạ kỳ vọng xuống còn một trận duy nhất, với chuyến bay nhanh từ nơi tôi đang sống tại Mexico City tới Texas. Nhưng ngay cả phương án này cũng quá đắt đỏ.

Tất nhiên, đây là hệ quả của chính sách giá linh hoạt gây tranh cãi của giải đấu, biến việc bán hơn 6 triệu vé thành một cuộc đấu giá trực tuyến khổng lồ do FIFA điều hành một cách rất thiếu minh bạch. Số lượng vé, quyền truy cập và thông tin đều bị kiểm soát có chủ đích, làm méo mó quy luật cung cầu và đẩy giá lên cao gấp ba, bốn lần. FIFA đã xây dựng một cỗ máy “bào tiền” đầy tinh vi để kiếm nhiều tiền nhất có thể từ người hâm mộ. Và họ gần như không quan tâm đến những cổ động viên làm nên linh hồn của giải đấu, đặc biệt là người hâm mộ từ Nam Mỹ và châu Âu – cái nôi của mọi nhà vô địch World Cup.

Cú sốc giá vé cũng phơi bày khoảng cách thu nhập giữa người tiêu dùng Mỹ và người Mỹ Latin. Với khoảng 24 triệu triệu phú tại Mỹ, không khó để tìm ra đủ người sẵn sàng chi vài ngàn USD chỉ để “xem thử cho biết”, qua đó vô tình đẩy những người khác ra khỏi cuộc chơi. FIFA có thể tham lam, nhưng họ cũng không phải đơn vị tổ chức đầu tiên tận dụng thị trường thể thao và giải trí sinh lời nhất thế giới. Sự bùng nổ của các sự kiện trực tiếp sau đại dịch chỉ càng đẩy xu hướng này đi xa hơn.

Thứ ít được nhắc đến hơn là việc giá vé máy bay tăng vọt quanh các ngày thi đấu khiến toàn bộ trải nghiệm càng trở nên khắc nghiệt hơn với những ai không sống tại một trong 16 thành phố đăng cai giải. Bạn đừng ngạc nhiên nếu một chuyến bay khứ hồi kéo dài hai tiếng từ Mexico City đến Dallas có giá 1.000 USD hoặc hơn vào dịp World Cup. Tôi đã kiểm tra rồi.

Dù vậy, tôi vẫn chưa muốn bỏ cuộc. WhatsApp của tôi vẫn liên tục có tin nhắn về những cơ hội mong manh: Người quen có thể hủy vé vào phút chót, chương trình tích điểm đổi vé kỳ diệu từ các công ty, hay việc FIFA bất ngờ nhượng bộ trước sức ép từ người hâm mộ. Nhưng tôi cũng bắt đầu chấp nhận rằng có lẽ kỳ World Cup này không dành cho mình, ít nhất là không theo cách tôi từng hình dung: Một mùa Hè của gia đình, một chuyến du lịch đáng nhớ xoay quanh niềm đam mê, sự kịch tính và giấc mơ nâng cao chiếc cúp đẹp nhất làng thể thao.

Tôi biết nhiều người khác, đặc biệt là các gia đình, cũng cảm thấy như vậy. Một lễ hội đáng lẽ dành cho số đông giờ lại giống như Hermès của các sự kiện thể thao. World Cup đang trở nên độc quyền đến mức ngay cả một chỗ ngồi xa xôi với tầm nhìn hạn chế cũng trở thành món hàng xa xỉ, chưa kể những yếu tố khác như căng thẳng địa chính trị và chính sách nhập cảnh không mấy thân thiện.

Khi dần chấp nhận thực tế này, tôi rút ra ba bài học từ trải nghiệm đầy cay đắng này:

Thứ nhất: Tận dụng giá linh hoạt theo hướng có lợi cho bạn. Càng đến gần giờ bóng lăn, một số trận có thể giảm giá mạnh do nhu cầu yếu và sức chứa sân lớn. FIFA từng chứng kiến điều này ở kỳ Club World Cup năm ngoái, khi giá vé trận bán kết giảm xuống chỉ còn 13 USD. Điều đó khó có thể xảy ra với các đội lớn như Mexico, Tây Ban Nha hay Anh, nhưng bạn vẫn có thể săn những trận như Paraguay gặp Úc ở San Francisco hoặc Thụy Điển gặp Tunisia ở Monterrey để có một trải nghiệm World Cup đúng nghĩa.

Thứ hai: Xem xét lại kế hoạch di chuyển. Nếu việc bay thẳng tới thành phố đăng cai như Dallas quá đắt, hãy cân nhắc những địa điểm lân cận như Austin. Bạn có thể tiết kiệm đáng kể tiền vé máy bay, đủ để vừa bù được cho quãng đường di chuyển thêm, vừa có dịp khám phá một thành phố mới.

Thứ ba: Bạn không cần vé để có thể sống cùng World Cup. Đúng là không gì thay thế được bầu không khí trong sân, nhưng bạn vẫn có thể tận hưởng tinh thần giải đấu qua các buổi tụ họp với bạn bè và cộng đồng. Những thành phố như Mexico City thường tổ chức nhiều sự kiện văn hóa, nơi bạn có thể xem trận đấu trên màn hình lớn cùng người hâm mộ từ khắp mọi miền thế giới.

Kinh nghiệm của tôi khi xem hàng chục trận tại World Cup 2014 ở Brazil, thời điểm giá vé từ 90 USD đã bị xem là đắt, là phần lớn sự sôi động thực sự diễn ra ngoài đường phố. Và đó là điều mà cỗ máy định giá của FIFA không thể lấy đi.