Những bình luận công khai của Tổng thống Donald Trump về cuộc chiến Iran phản ánh sự bực bội ngày càng tăng mà ông đã trao đổi riêng với những người xung quanh, khi cuộc xung đột gây gián đoạn này kéo dài sang tháng thứ hai mà không có một chiến lược rút lui rõ ràng.

Trump đã nói với các cộng sự rằng ông đang tức giận với các thành viên của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và các đồng minh khác, theo những người quen thuộc với suy nghĩ của ông. Khi cuộc chiến kéo dài, Trump coi một số đối tác là không sẵn lòng nỗ lực đủ để giúp đạt được một kết thúc quyết định cho cuộc xung đột.

Tổng thống đã công khai một số lời than phiền đó, thúc giục các đồng minh vào thứ Ba hãy “tự đi mà lấy dầu của mình” bất chấp các mối đe dọa từ phía Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz huyết mạch một cách hiệu quả, khiến giá nhiên liệu toàn cầu tăng vọt.

“Các người sẽ phải bắt đầu học cách tự chiến đấu cho chính mình, Hoa Kỳ sẽ không ở đó để giúp các người nữa, giống như các người đã không ở đó vì chúng tôi,” ông đăng trên mạng xã hội.

Trump đã dao động giữa việc tuyên bố có tiến triển trong các cuộc đàm phán ngoại giao với Tehran và đe dọa leo thang các cuộc không kích khi ông ngày càng kiên quyết trong việc đạt được một lệnh ngừng bắn.

Tổng thống nhận ra rằng tình hình hiện tại là không thể duy trì được, theo một người khác thạo tin về các cuộc thảo luận riêng tư của ông và yêu cầu được giấu tên.

Gần đây, đội ngũ của tổng thống đã gợi ý rằng việc mở lại eo biển Hormuz – nơi vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu đường biển – có thể không phải là điều kiện cần thiết để kết thúc chiến tranh. Chỉ số S&P 500 đã tăng 2,9% và Nasdaq Composite thêm 3,8% dựa trên suy đoán rằng Mỹ và Iran có thể đang tìm cách thoát khỏi cuộc xung đột. Hợp đồng tương lai dầu West Texas Intermediate giảm 1,5% xuống mức gần 101 USD một thùng.

Một kết quả như vậy có thể làm xoa dịu những nhà đầu tư đang lo lắng, những người muốn thấy những gián đoạn liên tục của cuộc chiến biến mất.

Nhưng việc để trạng thái của eo biển không được xác định – đặc biệt là khi Tehran yêu cầu chủ quyền đối với tuyến đường thủy này như một phần của thỏa thuận – sẽ mang lại rất ít hiệu quả trong việc ngăn chặn biến động trong tương lai của nền kinh tế toàn cầu. Giá dầu Brent đã tăng khoảng 60% trong tháng Ba kể từ khi cuộc chiến bắt đầu, và giá xăng tại Mỹ đã vượt mức 4 USD một gallon lần đầu tiên kể từ năm 2022.

Tổng hợp lại, các diễn biến cho thấy cuộc chiến mà Trump bắt đầu cùng với Israel không còn nằm hoàn toàn trong tầm kiểm soát của ông. Điều đó cũng đặt ra một rủi ro chính trị cho tổng thống, người đã vận động tranh cử với lời hứa không bắt đầu bất kỳ cuộc chiến mới nào và là người có Đảng Cộng hòa đang đối mặt với triển vọng mất quyền kiểm soát Quốc hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Mặc dù vậy, chính nỗi đau kinh tế do cuộc chiến gây ra mới là mối quan tâm hàng đầu đè nặng lên Nhà Trắng, khi các quan chức cấp cao ngày càng lo ngại về mối nguy hiểm mà nó gây ra cho các nhà lập pháp Đảng Cộng hòa đang tái tranh cử, một trong số những người thạo tin cho biết.

“Tổng thống Trump đã luôn rõ ràng về những gián đoạn ngắn hạn là kết quả của Chiến dịch Epic Fury (Cơn thịnh nộ sử thi). Tuy nhiên, quỹ đạo kinh tế dài hạn của Mỹ vẫn vững chắc với việc Chính quyền tập trung vào thực hiện chương trình nghị sự kinh tế đã được chứng minh của Tổng thống về cắt giảm thuế, nới lỏng quy định và sự dồi dào về năng lượng,” phát ngôn viên Nhà Trắng Kush Desai cho biết trong một tuyên bố. “Một khi các mục tiêu của Chiến dịch Epic Fury đạt được và những gián đoạn ngắn hạn này ở lại phía sau, người dân Mỹ có thể yên tâm rằng chương trình nghị sự của Tổng thống sẽ giải phóng sự tăng trưởng lịch sử về việc làm, tiền lương và kinh tế mà họ đã thấy trong chính quyền Trump đầu tiên.”

Trong các cuộc đàm phán trước cuộc chiến hiện tại, Trump đã điều động một loạt khí tài quân sự chưa từng có – từ máy bay chiến đấu đến các nhóm tác chiến tàu sân bay – vào Trung Đông, nhưng vẫn thất bại trong việc khiến Iran nhượng bộ trước một số yêu cầu của Mỹ, chẳng hạn như từ bỏ chương trình tên lửa hoặc hỗ trợ cho các nhóm ủy nhiệm như Hezbollah hay Hamas.

UAE là quốc gia Ả Rập vùng Vịnh duy nhất cho biết họ sẽ tham gia một lực lượng hải quân để cố gắng mở lại eo biển Hormuz hoặc cung cấp các tàu hộ tống. Bahrain đang nỗ lực thúc đẩy một nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc nhằm cấp thẩm quyền cho một lực lượng đặc nhiệm hải quân.

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã dẫn lại bài đăng của tổng thống trên mạng xã hội khi được hỏi trong một buổi họp báo sáng thứ Ba rằng liệu việc mở lại eo biển có phải là mục tiêu thiết yếu của Chiến dịch Epic Fury hay không.

Hegseth nói rằng việc mở lại eo biển “không chỉ là vấn đề của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ” và nói thêm, “cuối cùng, tôi nghĩ các quốc gia khác nên chú ý khi tổng thống nói. Ông ấy đã chứng minh rằng khi ông ấy nói, ông ấy có ngụ ý rõ ràng. Và ông ấy đang chỉ ra rằng – các người có lẽ nên bắt đầu học cách tự chiến đấu cho chính mình.”

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết trong một buổi họp báo vào thứ Hai rằng Mỹ đang “nỗ lực hướng tới” việc mở lại hoàn toàn eo biển nhưng không liệt kê đó là mục tiêu quân sự cốt lõi của Mỹ khi được hỏi liệu Trump có tuyên bố chiến thắng ngay cả khi việc đi lại qua eo biển vẫn còn chậm chạp hay không.

Leavitt nhắc lại rằng các mục tiêu cốt lõi là tiêu diệt hải quân Iran, tiêu diệt tên lửa đạn đạo của Iran, tháo dỡ hạ tầng công nghiệp quốc phòng của Iran và ngăn chặn Iran có được vũ khí hạt nhân.

Phát biểu vào thứ Sáu tuần trước sau khi gặp các đối tác trong Nhóm G7, Ngoại trưởng Marco Rubio cũng vạch rõ ranh giới giữa các mục tiêu chiến lược của cuộc chiến và việc mở lại eo biển Hormuz.

Sẽ là không thể chấp nhận được nếu sau khi chiến dịch kết thúc, Iran tiếp tục áp đặt quyền kiểm soát eo biển và yêu cầu thanh toán để đi qua đó, Rubio nói. “Cả thế giới nên phẫn nộ vì điều đó. Chúng tôi bị ảnh hưởng một chút. Nhưng phần còn lại của thế giới bị ảnh hưởng nhiều hơn thế hàng ngàn lần.”