Một cửa hàng Zara tại trụ sở Inditex bên ngoài A Coruña. Zara là một trong những nhà bán lẻ thành công nhất thế giới và được xem rộng rãi là công ty khai sinh thời trang nhanh.

Cô con gái ít được biết đến của những người sáng lập chuỗi bán lẻ thời trang lớn nhất thế giới hiện đã là người phụ nữ giàu nhất Tây Ban Nha.

Sandra Ortega, người phụ nữ giàu nhất Tây Ban Nha, đã dành phần lớn cuộc đời tại thị trấn nhỏ Oleiros ở phía tây bắc đất nước, một nơi lộng gió nhìn ra Đại Tây Dương.

Thị trưởng thị trấn, ông Ángel García Seoane, cho biết người phụ nữ 58 tuổi này sống kín đáo đến mức, với một người có tất cả những gì bà sở hữu, cuộc sống bình thường của bà hầu như không để lộ khối tài sản khổng lồ.

Là cổ đông lớn thứ hai của Inditex SA, công ty sở hữu Zara, sau cha mình, nhà sáng lập công ty Amancio Ortega, Sandra hiện sở hữu 5,05% cổ phần, trị giá khoảng 8,5 tỉ euro (9,5 tỉ USD). Người chị em cùng cha khác mẹ Marta, chủ tịch Inditex, là thành viên dễ nhận diện hơn của thế hệ Ortegas tiếp theo. Tuy nhiên, Sandra, con gái của Amancio với người vợ đầu tiên, đã tích lũy khối tài sản khổng lồ mà chưa từng đóng vai trò nào tại doanh nghiệp do cha mẹ bà sáng lập, nay là nhà bán lẻ thời trang lớn nhất thế giới.

Khi Amancio, 90 tuổi, người đang sở hữu tài sản ròng khoảng 127 tỉ USD, qua đời, tài sản của Sandra dự kiến sẽ tăng đáng kể. Theo luật địa phương, ít nhất một phần tư giá trị di sản của ông sẽ được chuyển cho các hậu duệ. Dựa trên ước tính của Chỉ số Tỉ phú Bloomberg về tài sản của Amancio, điều đó sẽ mang lại cho ba người con của ông, gồm Sandra, người con trai khuyết tật Marcos và Marta, tối thiểu 10,6 tỉ USD mỗi người. Khoản thừa kế có thể không được trao dưới dạng cổ phiếu Inditex, nhưng cổ phần hiện tại của Sandra đã đem lại cho bà ảnh hưởng đặc biệt lớn.

Mối liên hệ trực tiếp duy nhất của Sandra với hoạt động kinh doanh của Inditex đến từ chồng bà, người từng đảm nhiệm các vị trí ít được chú ý tại công ty, liên quan đến cơ sở vật chất và đổi mới. Ba người con đã trưởng thành của bà không tham gia vào hoạt động kinh doanh, và cũng không có nhiều dấu hiệu cho thấy điều đó sẽ thay đổi sau khi Amancio Ortega qua đời. Tuy nhiên, các hậu duệ của Amancio từ hai cuộc hôn nhân gần như không có quan hệ với nhau trong nhiều thập kỷ. Điều này khiến các nhà đầu tư đặt câu hỏi về cách các cổ đông gia đình của Inditex sẽ ứng xử với nhau khi ông, mối liên kết chung của họ, không còn hiện diện.

"Điểm dễ tổn thương không nằm ở hiện tại, mà là thời điểm cổ phần của Amancio Ortega được chuyển giao," Martin Roll, chiến lược gia kinh doanh gia đình toàn cầu và cố vấn cấp cao tại McKinsey & Co., nói. "Một cổ đông thụ động với tỉ lệ sở hữu lớn hơn đáng kể, không có ghế trong hội đồng quản trị và chưa từng thể hiện cách bà ấy sẽ bỏ phiếu khi điều đó trở nên quan trọng, sẽ trở thành một biến số chiến lược đối với tất cả những người ngồi quanh bàn, bao gồm cả các nhà đầu tư bên ngoài."

Có thể Amancio đã thiết lập sẵn một cấu trúc sở hữu đối với gần 60% cổ phần Inditex do công ty đầu tư Pontegadea của ông nắm giữ, cùng một thỏa thuận cổ đông được xác định rõ và cơ chế quản trị gia đình chưa được công bố. Tuy nhiên, cách các cổ đông gia đình phối hợp với nhau thường đóng vai trò quan trọng đối với tương lai của những công ty như vậy, Alfonso Chiner, giáo sư tại IESE chuyên nghiên cứu các doanh nghiệp này, cho biết.

"Các cổ đông của một doanh nghiệp gia đình cần có sự cam kết và đoàn kết," ông nói. "Người tiền nhiệm, người kế nhiệm, công ty và gia đình đều phải tuân thủ một kế hoạch chung, song song và có tổ chức."

Người phát ngôn của các tổ chức do Sandra điều hành, Inditex và Pontegadea đều từ chối bình luận. Sandra không chấp nhận đề nghị gặp mặt và cũng không bố trí nhân viên nào tham gia phỏng vấn. Tuy nhiên, các cuộc trao đổi với khoảng một chục người am hiểu thế giới của bà đã phác họa hình ảnh một nữ tỉ phú không mặn mà với sự giàu có, luôn tránh xa những biểu tượng của giới thượng lưu, ngay cả khi Inditex tiếp tục làm tài sản của bà tăng lên.

Inditex đặt trụ sở tại Arteixo, ngay bên ngoài A Coruña, một thành phố cảng với những bãi biển đầy cát và các con phố lát đá cuội. Amancio Ortega sống trong một tòa nhà có từ thế kỷ 19, với những ban công được bao quanh bằng kính nhìn ra bờ biển. Gần đó, một tòa nhà có mặt tiền tương tự là nơi đặt văn phòng gia đình của Sandra.

Khoảng cách giữa hai tòa nhà không xa, nhưng cha và con gái từng có thời gian dài xa cách. Điều này phản ánh sự rạn nứt trong gia đình, yếu tố đã định hình vị trí của Sandra trong câu chuyện Inditex.

Hơn bốn thập kỷ trước, cha mẹ bà ly thân sau khi mối quan hệ giữa Amancio và một nhân viên Inditex, Flora Pérez, dẫn đến sự ra đời của một người con gái là Marta. Hai gia đình hầu như không có quan hệ với nhau. Tuy nhiên, những người am hiểu sự việc cho biết theo thời gian, Amancio và Sandra đã xây dựng lại mối quan hệ, đồng thời đề nghị không nêu tên vì đang thảo luận về các vấn đề riêng tư.

Câu chuyện về tài sản của Sandra, hiện được bà quản lý thông qua văn phòng gia đình và một quỹ, bắt nguồn từ việc cha mẹ bà thành lập Zara vào giữa thập niên 1970.

Mẹ của Sandra, Rosalía Mera, sinh năm 1944 tại A Coruña và lớn lên trong nghèo khó. Nhà của Mera nhìn ra một bãi biển, nơi nước thải từ một lò mổ xả máu và các phần thừa xuống biển. Nghỉ học năm 11 tuổi, Mera làm nghề may để phụ giúp gia đình. Sau đó, bà làm việc tại một cửa hàng đồ may mặc có tên La Maja, nơi bà gặp người chồng tương lai Amancio Ortega.

Theo Xavier Blanco, người viết tiểu sử của các nhà sáng lập Zara, ban đầu họ là một nhóm bốn người, gồm Mera, Amancio, người em trai Antonio và em dâu Primitiva Renedo. Mera và Renedo bắt đầu may quần áo liền thân cho trẻ sơ sinh, nhưng sản phẩm tạo bước đột phá lại là một chiếc áo choàng mặc nhà có lớp đệm dành cho phụ nữ, phiên bản rẻ hơn của một thiết kế phổ biến. Hoạt động sản xuất mở rộng từ nhà của Renedo sang một mạng lưới phụ nữ may hàng tại các xưởng và ở nhà, trong khi Amancio và Antonio phụ trách bán hàng và phân phối.

Mera và Amancio có hai người con, Sandra sinh năm 1968 và Marcos, sinh sau đó ba năm với chứng bại não. Mera nhanh chóng đảm nhận trách nhiệm chăm sóc con, trong khi Amancio dồn toàn bộ tâm sức cho công việc kinh doanh. Sau một nỗ lực đầu tiên không thành công, họ ra mắt Zara vào năm 1975, thương hiệu chủ lực của tập đoàn nay là Inditex. Khi hoạt động kinh doanh mở rộng trong những năm cuối thập niên 1970, mối quan hệ của hai vợ chồng xấu đi. Đến năm 1984, họ chia tay sau khi Amancio xây dựng một gia đình mới với Pérez và Marta.

Sau khi ly thân, Mera vẫn là một trong những cổ đông lớn của Inditex, dù tỉ lệ sở hữu của bà giảm dần theo thời gian. Dù phần lớn không còn tham gia vào hoạt động thường nhật của công ty, bà vẫn là một thành viên hội đồng quản trị tận tâm và thẳng thắn, theo Blanco. Khi Inditex niêm yết cổ phiếu vào năm 2001, công ty đã trở nên khổng lồ, với mức định giá lên tới hàng tỉ USD. Mera bán một nửa số cổ phần, giữ lại 7% và tiếp tục là cổ đông lớn thứ hai sau Amancio. Mera rời hội đồng quản trị vào năm 2004, và khi bà qua đời vào năm 2013, Sandra được thừa kế số cổ phần đó.

Sandra phần lớn đi theo con đường của mẹ, người đã chuyển sang hoạt động từ thiện khi mối liên hệ với Inditex dần phai nhạt. Mera ủng hộ quyền phá thai và tập trung vào các vấn đề như giáo dục và hòa nhập xã hội. Là người có chính kiến mạnh, bà từng gây ra một làn sóng phản ứng nhỏ vào năm 2011 khi công khai ủng hộ phong trào "Indignados", một phong trào quần chúng chống giới tinh hoa nổi lên sau cuộc khủng hoảng tài chính.

Dù sở hữu tài sản lớn, Mera được biết đến là người sống khắc khổ. Bà đi lại trong thị trấn bằng một chiếc xe hatchback nhỏ mang biểu tượng của một trong những tổ chức do bà điều hành và thương lượng từng đồng. Antonio Pernas, một nhà thiết kế đến từ A Coruña và sinh cùng năm với Mera, cho biết quan điểm của bà về sự giàu có chịu ảnh hưởng từ tuổi thơ. Ông nói, những người di cư trở về từ châu Mỹ đôi khi mặc quần áo sặc sỡ và quàng khăn hoa văn để khoe sự thịnh vượng mới có. Vì vậy, bất kỳ ai ăn mặc hơi phô trương đều có thể bị chế giễu bằng tiếng hô "¡Hay barco!", nghĩa là "Tàu đã cập bến!", ám chỉ họ giống những người mới giàu trở về quê. Mera suốt đời vẫn cảnh giác với những màn phô trương của cải.

"Sandra thậm chí còn ám ảnh hơn cả mẹ mình trong việc đảm bảo không ai có thể nhận ra họ giàu có," Pancho Casal, một nhà sản xuất phim có công ty từng nhận hỗ trợ từ Mera, nói.

Những bức ảnh duy nhất của Sandra trên mạng là ảnh chụp tại tang lễ của mẹ bà hơn một thập kỷ trước.

Bà trải qua thời thơ ấu tại một khu dân cư trung lưu ở A Coruña. Khoảng thời gian cha mẹ ly thân, bà xin chuyển từ một trường Công giáo sang một trường công lập ở phía bên kia thành phố, nơi bà gặp chồng mình. Bà học tâm lý tại một trường đại học công lập trước khi gia nhập Paideia, một quỹ từ thiện do mẹ thành lập nhằm thúc đẩy chuyển đổi xã hội.

Dù vậy, văn phòng gia đình Rosp của Sandra, viết tắt của Rosalía Patrimonio, vẫn tiếp tục thực hiện những khoản đầu tư lớn trên khắp thế giới. Theo các báo cáo tài chính mới nhất hiện có, lợi nhuận của Rosp tăng 2% lên 307 triệu euro trong năm 2025, còn tài sản được định giá hơn 11 tỉ euro. Ba người con của bà gia nhập hội đồng quản trị văn phòng gia đình vào năm 2024.

Khoản đầu tư lớn nhất của Rosp là cổ phần tại Inditex, dự kiến mang về 275 triệu euro cổ tức trong năm nay. Rosp cũng sở hữu 5% PharmaMar, một công ty nhỏ của Tây Ban Nha chuyên về các phương pháp điều trị ung thư, đồng thời đầu tư vào nhiều quỹ đầu tư mạo hiểm và quỹ vốn tư nhân, phần lớn có trụ sở tại Tây Ban Nha. Dù Sandra tránh xa lối sống của giới giàu có và nổi tiếng, trong nhiều năm, văn phòng gia đình của bà đã xây dựng một danh mục khổng lồ gồm các khách sạn cao cấp và bất động sản trên toàn cầu.

Danh mục của Rosp bao gồm những khách sạn mang tính biểu tượng như Waldorf Towers trên bãi biển Miami, một tòa nhà phong cách art deco được xây dựng năm 1937 trên đường Ocean Drive, và El Prado ở Palo Alto, khách sạn có nhà hàng Italy nổi tiếng từng đón tiếp Steve Jobs, Jeff Bezos và Mark Zuckerberg trước khi đóng cửa trong năm nay. Vài tháng trước, Rosp đã mua khách sạn Radisson Blu trên quảng trường Leicester ở London với giá 142 triệu euro. Tại Bồ Đào Nha, Rosp đã dành hơn một thập kỷ hỗ trợ phát triển Na Praia, một khu nghỉ dưỡng cao cấp gồm các biệt thự và phòng khách sạn nhìn ra một trong những dải bờ biển độc quyền nhất của quốc gia này.

Dù một đội ngũ nhỏ đang điều hành văn phòng gia đình, Sandra không hoàn toàn đứng ngoài công việc. Điều đó thể hiện qua quyết định sa thải giám đốc đầu tư vào năm 2020. Người này từng làm việc cho mẹ bà rồi sau đó tiếp tục làm việc cho bà. Sandra sau đó cáo buộc ông này biển thủ và quản lý thiếu trung thành, cùng nhiều hành vi khác, khiến bà bị cuốn vào một loạt cuộc tranh chấp pháp lý.

Các hoạt động riêng của bà xoay quanh quỹ từ thiện, tổ chức có ngân sách khoảng 3,5 triệu euro vào năm ngoái.

Sandra hiếm khi xuất hiện trước công chúng, ngay cả khi sự kiện liên quan đến quỹ của bà. Trong mục "liên hệ", trang web của quỹ cho biết chủ tịch "không duy trì các hồ sơ cá nhân hoặc tham gia bất kỳ hoạt động nào trên mạng xã hội", đồng thời không tham gia "bất kỳ cuộc đối thoại công khai nào về các sáng kiến xã hội hoặc hoạt động từ thiện, hoạt động kinh doanh hay bất kỳ loại hình công việc nào khác".

Bà hiếm hoi chia sẻ quan điểm về cuộc sống khi một công viên mang tên mẹ bà được khánh thành tại Oleiros vào năm 2024. Công viên do bà tài trợ, bảo tồn những cây cổ thụ, tường đá và mặt đất gồ ghề, đồng thời có hơn 200 loài thực vật, các hộp làm tổ cho chim và một hồ nước đầy ếch kêu ồm ộp. Một số khu vực trong công viên không được chiếu sáng vào ban đêm để bảo vệ chu kỳ sinh học của động vật. Trong một bộ phim tài liệu về công viên được thực hiện một năm sau đó, Sandra hồi tưởng về tuổi thơ và suy ngẫm về việc tạo ra "một không gian xanh thay vì xây dựng nhà ở".

"Tôi nghĩ đây là một không gian cho phép mọi người dừng lại và hiện diện trong thế giới này, dù chỉ trong một khoảnh khắc ngắn, theo một cách khác," bà nói qua lời thuyết minh ở cuối bộ phim.

Với sự hỗ trợ của Benjamin Stupples và Rodrigo Orihuela.