Meta Platforms đang sở hữu một nghịch lý hiếm thấy trên Phố Wall: doanh thu tăng trưởng bùng nổ nhờ AI nhưng cổ phiếu lại giao dịch ở vùng định giá thấp bất thường.

Trong bài phân tích trên Wall Street Journal, nhà báo Asa Fitch cho rằng mức định giá “rẻ” của Meta hiện không còn phản ánh cơ hội đầu tư hấp dẫn, mà là tín hiệu thị trường đang lo ngại sâu sắc về tương lai dài hạn của tập đoàn công nghệ này.

Cổ phiếu Meta hiện giao dịch với hệ số P/E dự phóng khoảng 18 lần — gần mức thấp nhất trong ba năm và thấp hơn đáng kể so với nhiều đại gia công nghệ Mỹ khác. Khoảng cách định giá giữa Meta và Alphabet hiện đã lên mức cao nhất kể từ năm 2022.

Điều đáng chú ý là sự thận trọng của thị trường xuất hiện ngay trong giai đoạn hoạt động kinh doanh cốt lõi của Meta đang tăng trưởng cực mạnh.

Trong quý I, doanh thu Meta tăng tới 33% — con số hiếm thấy đối với một doanh nghiệp vốn hóa hàng nghìn tỉ USD. Gần như toàn bộ tăng trưởng này đến từ quảng cáo số, lĩnh vực đang được Meta tăng tốc bằng AI.

Công ty sử dụng AI để tối ưu hóa nội dung hiển thị trên Facebook, Instagram, WhatsApp và Messenger nhằm kéo dài thời gian người dùng tương tác và tăng khả năng nhấp quảng cáo.

Meta cho biết tỉ lệ chuyển đổi quảng cáo — tức khả năng người dùng thực hiện hành động mua hàng sau khi nhấp quảng cáo — đã tăng thêm 6% trong quý I. Giá quảng cáo cũng tiếp tục leo thang, giúp lợi nhuận tăng mạnh bất chấp chi phí AI khổng lồ.

Tuy nhiên, theo Asa Fitch, vấn đề nằm ở chỗ Meta gần như phụ thuộc hoàn toàn vào quảng cáo, trong khi tốc độ tăng trưởng người dùng đang bắt đầu chững lại.

Trong quý I, số người dùng hoạt động hàng ngày trên hệ sinh thái Meta đạt hơn 3,5 tỉ người, tăng 4% so với cùng kỳ năm trước. Dù vậy, số liệu này đã giảm so với quý trước — lần đầu tiên kể từ năm 2019 khi Meta bắt đầu công bố thống kê người dùng.

Đây được xem là dấu hiệu đáng lo ngại với một mô hình kinh doanh phụ thuộc gần như tuyệt đối vào việc mở rộng quy mô người dùng và thời gian tương tác.

Giới phân tích cho rằng AI có thể tiếp tục giúp Meta tối ưu quảng cáo trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn công ty sẽ dần chạm tới “giới hạn tự nhiên” nếu không mở rộng thêm người dùng mới.

Khác với Microsoft, Amazon hay Google, Meta không có nhiều “động cơ tăng trưởng phụ” ngoài quảng cáo.

Công ty không sở hữu mảng điện toán đám mây quy mô lớn như AWS hay Azure để thương mại hóa AI, cũng không có hệ sinh thái phần mềm doanh nghiệp hoặc thương mại điện tử đủ mạnh để tạo nguồn thu thay thế.

Các dự án ngoài quảng cáo của Mark Zuckerberg đến nay phần lớn chưa đạt kỳ vọng.

Kính thông minh AI hiện là lĩnh vực tăng trưởng nhanh nhất ngoài quảng cáo, nhưng quy mô doanh thu vẫn còn nhỏ. Trong khi đó, các dự án metaverse, kính thực tế ảo hay thiết bị gọi video từng tiêu tốn hàng chục tỉ USD nhưng chưa tạo được lợi nhuận đáng kể.

Điều khiến thị trường lo ngại hơn cả là tốc độ “đốt tiền” của Meta trong cuộc đua AI.

Công ty vừa nâng kế hoạch chi tiêu vốn năm nay thêm 10 tỉ USD, lên khoảng 135 tỉ USD — một trong những mức đầu tư AI lớn nhất toàn cầu.

Để tài trợ cho làn sóng đầu tư này, Meta đang gia tăng vay nợ mạnh.

Nợ dài hạn của tập đoàn đã tăng từ khoảng 10 tỉ USD cuối năm 2022 lên hơn 57 tỉ USD vào cuối quý I năm nay. Con số này chưa bao gồm khoản trái phiếu mới trị giá 25 tỉ USD vừa phát hành và cấu trúc tài chính ngoài bảng cân đối dùng để xây trung tâm dữ liệu AI trị giá 27 tỉ USD tại Louisiana.

Pierre Ferragu, chuyên gia tại New Street Research, cảnh báo tốc độ tăng chi phí của Meta hiện đang vượt cả tốc độ tăng doanh thu.

“Meta đang chi tiêu nhiều hơn khả năng họ có thể chi trả”, ông nhận định trong một báo cáo gần đây.

Song song với áp lực tài chính, Meta còn đối mặt rủi ro pháp lý ngày càng lớn.

Úc đã cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội từ cuối năm ngoái. Tại Mỹ, Meta cũng liên tiếp đối mặt các vụ kiện liên quan tới tác động tiêu cực của mạng xã hội với trẻ vị thành niên và sức khỏe tâm thần.

Theo Asa Fitch, thị trường hiện không còn nhìn Meta như “cỗ máy in tiền quảng cáo” bất khả chiến bại.

Đằng sau mức định giá rẻ là nỗi lo rằng AI có thể giúp Meta tăng trưởng nhanh hơn hôm nay, nhưng cũng đang buộc công ty lao vào một cuộc đua chi tiêu khổng lồ với tương lai lợi nhuận ngày càng khó đoán định.