Cổ phiếu International Business Machines (IBM) lao dốc mạnh nhất trong hơn 25 năm vào ngày thứ Hai sau khi startup AI Anthropic cho biết công cụ Claude Code của họ có thể hỗ trợ hiện đại hóa Cobol, ngôn ngữ lập trình cũ đang vận hành trên các máy tính của IBM.

Kết phiên, mã này giảm 13%, ghi nhận mức giảm theo ngày lớn nhất kể từ tháng 10.2000. Tính từ đầu tháng 2, cổ phiếu IBM đã mất 27% và đang hướng tới tháng giảm mạnh nhất kể từ năm 1968, theo dữ liệu Bloomberg tổng hợp.

Trong một bài đăng trên blog, Anthropic viết: “Trước đây, việc hiện đại hóa một hệ thống Cobol đòi hỏi đội ngũ tư vấn đông đảo làm việc trong nhiều năm để lập bản đồ quy trình. Nay, các công cụ như Claude Code có thể tự động hóa giai đoạn khám phá và phân tích, vốn chiếm phần lớn công sức trong quá trình nâng cấp Cobol.”

Hiện phần lớn máy tính mainframe chạy Cobol do IBM sản xuất. Vì vậy, làn sóng bán tháo cho thấy nhà đầu tư ngày càng lo ngại AI có thể ảnh hưởng đến triển vọng tăng trưởng của các tập đoàn công nghệ lâu đời như IBM.

Trên thực tế, một phần đáng kể doanh thu của IBM vẫn đến từ mảng mainframe. Các máy chủ cỡ lớn do khách hàng sở hữu này vận hành nhiều ứng dụng viết bằng Cobol, ngôn ngữ ra đời từ rất lâu so với những ngôn ngữ phổ biến hiện nay. Các tổ chức tài chính và cơ quan chính phủ, vốn yêu cầu hệ thống ổn định và độ tin cậy cao, vẫn tiếp tục đầu tư vào mainframe.

Không chỉ IBM phải chịu áp lực. Hôm thứ Sáu, Anthropic bổ sung một tính năng bảo mật mới vào mô hình Claude AI, kéo theo làn sóng bán tháo cổ phiếu an ninh mạng. Từ đầu năm đến nay, nhóm cổ phiếu phần mềm suy yếu trên diện rộng do lo ngại AI sẽ làm xáo trộn thị trường. Một quỹ ETF phần mềm lớn đã giảm 27% từ đầu năm và đang hướng tới quý giảm mạnh nhất kể từ khủng hoảng tài chính năm 2008.

Phần lớn áp lực bán ra xuất hiện sau khi Anthropic, OpenAI và Alphabet tung ra các công cụ AI mới. Nhà đầu tư lo ngại khả năng “vibe code”, tức sử dụng AI để viết mã phần mềm, sẽ giúp người dùng tự tạo ứng dụng riêng. Điều này có thể làm giảm nhu cầu đối với các sản phẩm truyền thống, qua đó gây sức ép lên tăng trưởng, biên lợi nhuận và khả năng định giá của doanh nghiệp.

Trước lo ngại đó, một số chuyên gia cho rằng tác động có thể không quá tiêu cực. “Chúng tôi hiểu vì sao việc chuyển khỏi mainframe có thể bị xem là yếu tố bất lợi cho IBM. Tuy nhiên, IBM đã cung cấp nhiều lựa chọn hiện đại hóa cho khách hàng,” Amit Daryanani, chuyên gia phân tích tại Evercore ISI, viết. “Theo chúng tôi, khách hàng vẫn gắn bó với nền tảng này dù họ đã có những lựa chọn khác.”

Thực tế, ý tưởng phát triển dịch vụ giúp làm việc với Cobol dễ dàng hơn không phải mới. Nhiều tập đoàn công nghệ lớn đã ra mắt sản phẩm tương tự. Bản thân IBM cũng giới thiệu một công cụ vào năm 2023 sử dụng AI để xử lý Cobol, bao gồm chuyển đổi sang ngôn ngữ lập trình phổ biến hơn là Java.

Theo giám đốc điều hành Arvind Krishna, trợ lý lập trình AI cho mainframe của IBM “được đón nhận rất rộng rãi” vào tháng 7.2025. Trong phần lớn trường hợp, khách hàng sử dụng công cụ này để hiểu rõ hệ thống mã Cobol hiện có và xác định phần nào cần nâng cấp.