Đông Nam Á cùng Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc dễ tổn thương hơn phần lớn các nền kinh tế trước nguy cơ cơn sốt trí tuệ nhân tạo sụp đổ, một diễn biến có thể gây ra cú sốc trên các thị trường tài chính và nền kinh tế thực.

Văn phòng Nghiên cứu Kinh tế Vĩ mô ASEAN+3 (AMRO) cho biết khu vực này "đặc biệt dễ bị tác động" vì đang nằm ở trung tâm các chuỗi cung ứng AI toàn cầu và "ngày càng hội nhập sâu hơn vào các thị trường tài chính liên quan đến AI". Nhận định được đưa ra trong Báo cáo Ổn định Tài chính năm 2026, công bố hôm thứ Hai.

AMRO cho biết: "Do đó, một cú điều chỉnh mất trật tự có thể lan truyền qua nhiều kênh, bao gồm xuất khẩu công nghệ sụt giảm, danh mục đầu tư thua lỗ, dòng vốn chảy ra, áp lực tái cấp vốn đối với các công ty công nghệ và hạ tầng sử dụng đòn bẩy cao, cùng niềm tin của nhà đầu tư suy yếu."

Báo cáo được công bố trong bối cảnh nhà đầu tư ngày càng lo ngại về cơn sốt AI, bao gồm mức định giá cao của các công ty công nghệ, chi tiêu cho chip và trung tâm dữ liệu tăng vọt, cùng những giao dịch tài trợ vòng tròn, trong đó các công ty dường như đang cấp vốn cho nhau. Xuất khẩu liên quan đến công nghệ đã giúp châu Á chống chịu tác động từ giá năng lượng cao và thuế quan của Mỹ.

Phần lớn hoạt động sản xuất vật chất trong chu kỳ công nghệ diễn ra tại châu Á, từ chip nhớ ở Hàn Quốc đến lắp ráp chất bán dẫn tại Malaysia. AMRO cho biết khu vực này đóng góp hai phần ba mức tăng trưởng thương mại liên quan đến AI trên toàn cầu. Nếu nhu cầu AI bất ngờ thấp hơn kỳ vọng, việc cắt giảm chi tiêu vốn sẽ làm suy yếu doanh thu xuất khẩu, đầu tư và tăng trưởng kinh tế nói chung.

Một số thị trường cổ phiếu trong khu vực cũng tập trung mạnh vào AI, chẳng hạn như Hàn Quốc, khiến họ dễ chịu một đợt điều chỉnh giá mạnh. Theo AMRO, các thị trường khác như Nhật Bản và Hong Kong ngày càng biến động cùng chiều với các công ty AI và công nghệ của Mỹ. Điều đó đồng nghĩa các cú sốc vẫn có thể lan truyền ngay cả khi không xuất phát từ một yếu tố kích hoạt trong nước.

Báo cáo cho biết, khi các công ty điện toán đám mây quy mô lớn ngày càng dựa vào vốn vay để tài trợ cho những dự án xây dựng trung tâm dữ liệu tốn kém, đòn bẩy cao hơn có thể khuếch đại cú sốc nếu lợi nhuận từ AI không đạt kỳ vọng. Các thị trường tín dụng tư nhân thiếu minh bạch và những giao dịch tài trợ vòng tròn có thể khiến bất ổn nghiêm trọng hơn.

AMRO cho biết: "Một cú điều chỉnh mạnh đối với các tài sản tài chính liên quan đến AI có thể lan sang toàn bộ hệ thống tài chính thông qua quá trình giảm đòn bẩy bắt buộc và các điều kiện tín dụng thắt chặt hơn."

Các ngân hàng trung ương trên toàn thế giới, từ Ngân hàng Trung ương Anh đến Cơ quan Tiền tệ Singapore, ngày càng lo ngại về khả năng duy trì bền vững của các khoản đầu tư khổng lồ vào AI. Công nghệ này đã phát triển với tốc độ chóng mặt, nhưng sự cạnh tranh gay gắt giữa các nhà phát triển, chi phí vay tăng cao, cùng làn sóng phản đối ngày càng lớn đối với các trung tâm dữ liệu và những rủi ro an ninh của AI đang làm gia tăng quan ngại.