Tehran lập tức đáp trả gay gắt, trong khi tình hình quân sự và kinh tế tại Trung Đông diễn biến phức tạp, làm dấy lên lo ngại về một bước ngoặt nguy hiểm.

Căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang khi Nhà Trắng đưa ra cảnh báo cứng rắn chưa từng có, đặt khu vực Trung Đông vào trạng thái báo động cao.

Sáng 4.4 (giờ Mỹ), Tổng thống Donald Trump tuyên bố Iran chỉ còn 48 giờ để tái mở cửa eo biển Hormuz – tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược của thế giới. Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội, ông cảnh báo “thời gian đang cạn dần” và đe dọa sẽ giáng đòn mạnh vào các cơ sở hạ tầng thiết yếu của Iran nếu yêu cầu không được đáp ứng.

Đây không phải lần đầu ông Trump đưa ra tối hậu thư tương tự. Từ cuối tháng 3, ông nhiều lần đặt ra các mốc 48 giờ nhằm gây sức ép, song đều trì hoãn với lý do các cuộc đối thoại “hiệu quả”. Tuy nhiên, lần này, Washington xác định hạn chót là ngày 6.4, cho thấy lập trường cứng rắn hơn đáng kể.

Phản ứng từ Tehran diễn ra gần như ngay lập tức. Tướng Ali Abdollahi Aliabadi, đại diện Bộ chỉ huy trung tâm Khatam al-Anbiya, bác bỏ hoàn toàn yêu cầu của Mỹ, đồng thời chỉ trích tuyên bố của ông Trump là “hoảng loạn và thiếu lý trí”. Ông cảnh báo ngược lại rằng “cánh cổng địa ngục sẽ mở ra” nếu Mỹ tiếp tục leo thang.

Song song với cuộc khẩu chiến, tình hình thực địa tại Vịnh Ba Tư trở nên đặc biệt căng thẳng. Mỹ đang triển khai chiến dịch tìm kiếm một thành viên phi hành đoàn mất tích sau khi tiêm kích F-15E bị Iran bắn hạ hôm 3.4. Một phi công đã được giải cứu, trong khi người còn lại vẫn chưa rõ tung tích.

Chiến dịch cứu hộ cũng gặp nhiều rủi ro. Một máy bay cường kích A-10 của Mỹ bị trúng hỏa lực trong lúc tìm kiếm và buộc phải hạ cánh khẩn cấp. Phi công đã nhảy dù xuống biển và được cứu an toàn. Những sự cố liên tiếp phản ánh mức độ nguy hiểm ngày càng gia tăng của các hoạt động quân sự trong khu vực.

Theo số liệu từ Lầu Năm Góc, tổng cộng 365 quân nhân Mỹ đã bị thương kể từ khi chiến dịch quân sự chống Iran bắt đầu. Con số này đang tạo áp lực lớn lên chính quyền Washington, trong bối cảnh dư luận Mỹ lo ngại nguy cơ sa lầy vào một cuộc xung đột kéo dài.

Xung đột cũng lan sang mặt trận kinh tế. Một vụ tấn công bằng máy bay không người lái được cho là do lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran thực hiện đã gây thiệt hại cho trụ sở của Oracle tại Dubai. Trước đó, tổ chức này từng đe dọa các doanh nghiệp Mỹ hoạt động tại Trung Đông, cho thấy chiến lược mở rộng mục tiêu sang các lợi ích kinh tế.

Ở chiều ngược lại, Mỹ cũng gia tăng áp lực chính trị. Giới chức nước này đã bắt giữ người thân của cố tướng Qasem Soleimani tại Los Angeles sau khi thu hồi tư cách thường trú. Động thái được cho là mang tính biểu tượng, nhằm gây sức ép tâm lý đối với Tehran.

Theo các chuyên gia, những diễn biến hiện nay không chỉ xoay quanh eo biển Hormuz mà phản ánh một cuộc cạnh tranh địa chính trị rộng lớn hơn. Xung đột đang kéo theo nhiều lực lượng và mặt trận khác nhau trong khu vực.

Một trong những yếu tố đáng chú ý là sự trở lại của lực lượng Houthi tại Yemen, nhóm được Iran hậu thuẫn. Sau thời gian tạm lắng do thỏa thuận ngừng bắn do Oman làm trung gian, Houthi đã nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Israel, trùng với thời điểm Mỹ và đồng minh gia tăng không kích Iran.

Cục diện hiện tại cho thấy mạng lưới xung đột chồng chéo: Mỹ và Israel đối đầu trực diện với Iran, trong khi các lực lượng ủy nhiệm mở rộng chiến trường sang nhiều khu vực khác. Đồng thời, các đòn đáp trả kinh tế và chính trị khiến căng thẳng không chỉ giới hạn trong lĩnh vực quân sự.

Trong bối cảnh đó, tối hậu thư 48 giờ của Tổng thống Trump được xem là bước ngoặt tiềm tàng. Nếu eo biển Hormuz không được mở lại đúng hạn, nguy cơ bùng phát một cuộc xung đột quy mô lớn tại Trung Đông là điều khó tránh khỏi.

Giới quan sát nhận định, khi các bên đều sử dụng ngôn từ cứng rắn và gia tăng hành động thực địa, ranh giới giữa răn đe và xung đột toàn diện đang trở nên mong manh hơn bao giờ hết.