"Chúng tôi không còn nắm giữ cổ phần tại Kioxia nữa,” Đối tác quản lý David Gross của Bain cho biết trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình Bloomberg Television. Quỹ đầu tư tư nhân của Mỹ này đã ghi nhận mức lợi nhuận kỷ lục sau khi làn sóng chi tiêu toàn cầu cho AI đẩy giá cổ phiếu Kioxia tăng hơn 4.800% so với thời điểm chào sàn, biến nhà sản xuất chip này thành một trong những công ty có giá trị nhất Nhật Bản.

"Thương vụ đã mang lại kết quả ngoạn mục cho tất cả các bên liên quan," ông Gross nói.

Cổ phiếu Kioxia tăng tới 11% trong phiên giao dịch ngày thứ Năm, nhờ thị trường hưng phấn đối với nhu cầu về bộ nhớ và lưu trữ dữ liệu cùng làn sóng ứng dụng AI. Việc Bain thoái vốn diễn ra sau nhiều tháng quỹ này liên tục giảm tỉ lệ nắm giữ từ mức khoảng 44% vào tháng 12 xuống còn khoảng 14% vào giữa tháng 6, thời điểm khối cổ phần đó trị giá khoảng 36 tỉ USD. Vào năm 2018, Bain dẫn đầu một liên minh bao gồm SK Hynix thâu tóm mảng sản xuất bộ nhớ cũ của Toshiba với giá 18 tỉ USD.

"Việc một khối lượng cổ phiếu lớn như vậy có thể bán hết đồng nghĩa với việc thị trường có lực cầu lớn, bao gồm cả các nhà đầu tư tổ chức nước ngoài," Ikuo Mitsui, nhà quản lý quỹ tại Aizawa Securities, nhận định. Ông cho biết động thái này giúp loại bỏ áp lực đè nặng lên cổ phiếu Kioxia, do thị trường không còn phải tính toán đến rủi ro Bain tiếp tục xả hàng.

Hoạt động bán cổ phiếu diễn ra trùng thời điểm các nhà đầu tư đang tìm cách chứng minh cho mức định giá cao ngất ngưởng xung quanh làn sóng AI. Cổ phiếu ngành bán dẫn toàn cầu nhảy vọt lên mức kỷ lục trong năm nay nhưng vừa trải qua những đợt rung lắc do lo ngại về cạnh tranh gia tăng, nguy cơ dư thừa công suất và liệu các kế hoạch đầu tư trị giá hàng trăm tỉ USD có mang lại hiệu quả hay không.

"Tính toán một cách tổng thể, đây là một tín hiệu tích cực chứ không phải là dấu hiệu cho thấy thị trường đã đạt đỉnh. Thật là một thương vụ giao dịch tuyệt vời," Andrew Jackson, trưởng bộ phận chiến lược cổ phiếu Nhật Bản tại Ortus Advisors, đánh giá.

Trong nhiều năm, Kioxia đã phải vật lộn với một trong những giai đoạn suy thoái tồi tệ nhất của ngành chip nhớ. Tuy nhiên, kể từ khi niêm yết vào năm 2024, cổ phiếu Kioxia bứt phá mạnh mẽ nhờ nhu cầu bùng nổ đối với chip nhớ phục vụ AI, trở thành cổ phiếu tăng trưởng mạnh nhất trong chỉ số MSCI World Index.

Dù cổ phiếu Kioxia đã giảm khoảng 30% so với mức đỉnh vào tháng 6, việc lội ngược dòng của công ty có thể sẽ vẫn là một trong những câu chuyện thành công lớn nhất trong lịch sử của ngành đầu tư tư nhân.

Trước đây, Toshiba đã bán mảng kinh doanh chip để tái cơ cấu bảng cân đối kế toán bị suy giảm do các khoản lỗ từ việc đầu tư vào năng lượng hạt nhân và một vụ bê bối kế toán kéo dài. Thương vụ này đã giải thoát Kioxia khỏi những khó khăn của công ty mẹ và cho phép hãng đầu tư vào năng lực sản xuất cũng như công nghệ vào những thời điểm cần thiết, mở đường cho Nhật Bản tham gia vào cuộc đua AI toàn cầu hiện nay, ông Gross cho biết.

"Đây từng là viên ngọc trên vương miện, một trong những tập đoàn và công ty dẫn đầu về công nghệ với lịch sử lẫy lừng tại Toshiba," ông nói. Quá trình tái cấu trúc thành công này đã củng cố thêm uy tín cho cam kết của các quỹ đầu tư tư nhân trong việc "tiếp quản các doanh nghiệp gặp khó khăn và đưa họ trở lại quỹ đạo tăng trưởng."

Bain hiện đang chuẩn bị giải ngân khoản quỹ 10,5 tỉ USD mà họ vừa huy động được cho quỹ châu Á mới nhất của mình. Ông Gross cho biết phần lớn số tiền này sẽ được đầu tư vào Nhật Bản. Quỹ đầu tư có trụ sở tại Boston này hiện quản lý khoảng 225 tỉ USD tài sản, đã mở văn phòng tại Nhật Bản từ 20 năm trước và hiện là một trong những nhà đầu tư tư nhân hoạt động tích cực nhất tại quốc gia này. Hoạt động thâu tóm doanh nghiệp đang bùng nổ, được tiếp sức bởi nguồn vốn vay giá rẻ tại địa phương, đồng yên yếu và các biện pháp cải cách thúc đẩy các công ty hủy niêm yết để chuyển sang mô hình tư nhân hoặc bán đi các công ty con.

Bain đã công bố các thương vụ trị giá gần 3 tỉ USD tại Nhật Bản trong năm nay tính đến giữa tháng 6, sau khi dẫn đầu thị trường với khoảng 10 tỉ USD giá trị giao dịch vào năm 2025. Năm nay có thể ghi nhận tổng giá trị tương đương, ông Gross nói và cho biết thêm rằng quỹ với khoảng 100 nhân sự tại Nhật Bản này sẵn sàng tuyển dụng thêm nhân sự.

Nhật Bản mang lại nhiều cơ hội đầu tư trong các lĩnh vực bao gồm y tế và hạ tầng số, trong khi các mảng kinh doanh phụ trợ ngành chip bao gồm thiết bị bán dẫn, hệ thống năng lượng phục vụ các trung tâm dữ liệu, phần mềm và ứng dụng, ông Gross cho biết. Tuy nhiên, sẽ không có cơ hội nào giống như Kioxia.

"Thực tế chỉ có duy nhất một công ty chip nhớ lớn tại Nhật Bản," ông nói.

— Với sự hỗ trợ từ Momoka Yokoyama, Alice French và Katria Alampay.