Dù vẫn có thể gây ra một cuộc khủng hoảng việc làm, trí tuệ nhân tạo đang trên đà châm ngòi cho một số lượng kỷ lục các doanh nhân mới tại Mỹ.

Nhiều startup trong số này có thể nhanh chóng thất bại, khi AI giúp các kế hoạch kinh doanh thiếu khả thi được tiến hành, một biến tướng mới của 'nội dung rác do AI tạo ra' đang tràn lan trên mạng xã hội. Tuy nhiên, làn sóng khởi nghiệp nhờ AI mạnh mẽ đến mức nó sẽ tạo ra nhiều công ty bền vững ngay cả khi những công ty yếu kém hơn lụi tàn, theo Aaron Terrazas, một nhà kinh tế làm việc tại công ty dịch vụ cho doanh nghiệp nhỏ Gusto.

Robbie van Zyl, một doanh nhân 26 tuổi sinh ra tại Nam Phi, là một người tin tưởng vào điều đó. Anh cho biết AI giờ đây là thư ký, người lên lịch, người tạo PowerPoint và đôi khi là kế toán và cố vấn pháp lý của anh, giúp anh và đội ngũ sáu kỹ sư của mình có thể tập trung vào việc thiết kế máy bay không người lái cho Bộ Quốc phòng và Bộ An ninh Nội địa. AI chính là toàn bộ bộ phận hậu cần của công ty.

"AI giống như một công cụ nhân rộng sức mạnh thế hệ mới cho các doanh nghiệp nhỏ," van Zyl, người đứng đầu Askari Defense Inc. tại Atlanta, cho biết.

AI thúc đẩy làn sóng startup dịch vụ chuyên nghiệp

Số công ty mới dự kiến trong lĩnh vực này cao hơn 24% so với một năm trước.

Trên toàn quốc, các nhà kinh tế cho biết chúng ta đang chứng kiến làn sóng thứ hai trong sự bùng nổ thành lập doanh nghiệp bắt đầu từ thời kỳ phong tỏa do Covid-19, khi những người lao động lo lắng và bị sa thải đổ xô đi khởi nghiệp. Các nhà kinh tế cho rằng làn sóng lần này dường như có mối tương quan chặt chẽ với sự phát triển của AI, với mức tăng trưởng mạnh nhất trong các lĩnh vực dễ ứng dụng AI, chẳng hạn như dịch vụ chuyên nghiệp.

Trên tất cả các ngành, Cục Thống kê Dân số Mỹ dự báo sẽ có 29.700 doanh nghiệp mới được thành lập hàng tháng trong vòng một năm, dựa trên các hồ sơ ban đầu nộp cho Sở Thuế vụ bởi các doanh nhân. Dựa trên dữ liệu tháng 6 được công bố hôm thứ Năm, con số này cao hơn 17% so với dự báo một năm trước.

Lĩnh vực dịch vụ chuyên nghiệp thân thiện với AI (kiến trúc sư, luật sư và nhà quảng cáo) dự kiến sẽ tăng trưởng nhanh hơn nữa, với hơn 5.000 công ty được thành lập hàng tháng trong năm tới, một kỷ lục trong dữ liệu kể từ năm 2004 và cao hơn 24% so với một năm trước.

"Chúng ta chưa bao giờ tạo ra nhiều doanh nghiệp đến thế," Torsten Slok, kinh tế trưởng tại Apollo Global Management Inc., nhận định. "Điều đó cho bạn thấy rằng AI đang đóng một vai trò rất lớn."

Dự báo của Cục Thống kê Dân số chỉ bao gồm "các doanh nghiệp có thuê nhân viên". Tuy nhiên, chưa rõ các doanh nghiệp này sẽ tạo ra bao nhiêu việc làm. Có thể mất một hoặc hai năm để đánh giá liệu làn sóng startup AI có dẫn đến tạo việc làm hay không, vì có độ trễ giữa thời điểm mọi người nộp hồ sơ kinh doanh ban đầu và khi doanh nghiệp của họ thực sự đi vào hoạt động.

Sự bùng nổ của các startup một người thậm chí còn lớn hơn trong các lĩnh vực nhạy cảm với AI, như John Haltiwanger của Đại học Maryland gần đây đã chỉ ra. Nhưng Cục Thống kê Dân số không dự báo sự tăng trưởng của họ theo thời gian và những "doanh nhân đơn lẻ" này, ít nhất là ban đầu, sẽ không thuê người.

Tốc độ người Mỹ thành lập doanh nghiệp đã đạt mức kỷ lục trong đại dịch, và chững lại vào năm 2021. Giờ đây, việc áp dụng ChatGPT, ra mắt vào tháng 11 năm 2022, và các công cụ AI khác dường như đã châm ngòi cho một vòng tăng trưởng nhanh khác, theo Guillermo Gallacher, một nhà kinh tế tại London và là nhà thầu của Indeed Hiring Lab.

Các nhà kinh tế nhìn thấy manh mối trong các hồ sơ kinh doanh giai đoạn đầu nộp cho IRS. Bất kỳ ai muốn thành lập công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc một loại hình pháp nhân khác, thuê nhân viên hoặc nộp thuế lao động đều cần phải xin Mã số Định danh Nhà tuyển dụng (EIN) từ cơ quan thuế.

Lĩnh vực ứng dụng AI hứa hẹn thúc đẩy số lượng doanh nghiệp mới

Biến động số doanh nghiệp dịch vụ chuyên môn thành lập hàng tháng từ khi ChatGPT xuất hiện.

Gần đây, Gallacher và các nhà kinh tế khác đã chứng kiến số lượng đơn xin cấp mã số nhà tuyển dụng mới tăng vọt, đặc biệt là trong các ngành có chức năng có thể được tinh giản hoặc tự động hóa bằng trí tuệ nhân tạo. Kể từ khi ChatGPT ra mắt, số lượng hồ sơ mới trong lĩnh vực dịch vụ chuyên nghiệp đã tăng với tốc độ gấp bốn lần so với ngành xây dựng, một ngành ít tiếp xúc với AI hơn, Gallacher cho biết.

Nhiều nhà sáng lập startup có lẽ là những người am hiểu công nghệ "bị choáng ngợp" và nhận ra những gì họ có thể làm với AI, Gallacher nói, bao gồm cả những người được các nhà đầu tư mạo hiểm và nhà đầu tư thiên thần hậu thuẫn.

Tuy nhiên, "Tôi nghĩ rằng sẽ ngày càng có nhiều người bình thường tham gia vào xu hướng này," ông nói.

Ở phía bắc Atlanta, Olivier và Kayli Morris là một cặp vợ chồng bình thường, mỗi người đều đã khai thác AI để khởi nghiệp. Công ty của anh chuyên kiểm tra độ rò rỉ không khí và nước của cửa sổ các tòa nhà thương mại, trong khi cô và cha mình trồng hoa hồng vườn Anh trên một mảnh đất nông thôn ở tây bắc Georgia. Tại một buổi đào tạo về AI theo định hướng Cơ đốc giáo vài tháng trước, Olivier đã sử dụng một trợ lý AI, Claude của Anthropic, để chỉ đạo một trợ lý AI khác, Lovable, thiết kế trang web cho công ty cửa sổ mới của mình.

"Trước đây khi cố gắng tạo một trang web, tôi đã dành hàng giờ mà gần như không đi đến đâu," Olivier, 37 tuổi, nói. "Và khi sử dụng AI, tôi đã có một trang web chỉ trong vòng ba giờ."

Các doanh nhân khác là sinh viên đại học lo lắng rằng AI sẽ thay thế họ và đang khởi nghiệp để đi trước một bước. Trên toàn quốc, các chương trình khởi nghiệp dành cho sinh viên đại học tại các trường đều báo cáo danh sách chờ dài.

Vào đầu tháng 6, tám sinh viên và sinh viên mới tốt nghiệp của Viện Công nghệ Georgia đã quây quần quanh một chiếc bàn và chia sẻ về giấc mơ khởi nghiệp của mình. Tất cả đều đang sử dụng AI để cắt giảm chi phí và tăng tốc công việc. Một số cũng tỏ ra lo lắng. Một sinh viên mới tốt nghiệp hình dung về một công ty luật gia đình sử dụng AI, trong số những việc khác, sẽ giúp các vụ ly hôn trở nên dễ dàng và rẻ hơn bằng cách giúp mọi người thu thập giấy tờ mà không cần gặp luật sư trước.

"AI đang gia tăng áp lực phải vượt lên," Alberto Flores, người đã thành lập công ty luật AI của mình ở Mexico, cho biết. "Tôi thấy rất nhiều người cảm thấy rằng, 'AI sẽ cướp mất công việc của tôi, vì vậy tôi phải làm gì đó.'"

Rahul Saxena, một cựu nhà đầu tư mạo hiểm hiện đang dẫn dắt phòng thí nghiệm khởi nghiệp CREATE-X của Georgia Tech, ước tính AI có thể mang lại cho các học viên khởi nghiệp của ông "80% kết quả mà một chuyên gia có thể mang lại." Ngoài việc lập trình, sinh viên có thể nghiên cứu điểm độc đáo của sản phẩm và giảm bớt nhu cầu thuê luật sư bằng sáng chế. Họ đang sử dụng nó để quyết định xem nên thành lập công ty TNHH hay tập đoàn C. Và nó đã giảm đáng kể chi phí thu hút khách hàng, ông nói.

"Với AI, tôi có thể soạn thảo 10 bài đăng Facebook tiếp theo," Saxena nói. "Tôi có thể yêu cầu nó nhắm mục tiêu đến loại người này, và hỏi nó thông điệp nào là tốt nhất để thực hiện."

Tại Atlanta, van Zyl đang xây dựng một không gian nhỏ trong trung tâm đổi mới của Georgia Tech, với những chiếc máy bay không người lái đánh chặn của anh trải dài trên bàn họp và một nhóm kỹ sư nhỏ đang miệt mài làm việc với Claude trong một căn phòng phía sau. Các máy bay đánh chặn của Askari Defense tìm kiếm và đâm vào máy bay không người lái của đối phương, khiến chúng mất khả năng hoạt động sau va chạm.

Van Zyl cho biết anh chỉ chi khoảng 2.000 USD mỗi tháng cho các công cụ AI, một phần nhỏ so với những gì các startup trong lĩnh vực phần mềm phải trả, và công nghệ này cho phép công ty bảy người của anh hoàn thành khối lượng công việc của 30 người.

"Điều chúng tôi lo lắng là, liệu chúng tôi có đang triển khai các công cụ này một cách hiệu quả và năng suất không? Nếu không, vâng, sẽ có người khác đến và hất cẳng chúng tôi," van Zyl nói. "Và vì vậy, thay vì chỉ tuyển dụng những người giỏi nhất, bạn phải tuyển những người giỏi nhất và đảm bảo rằng họ đang sử dụng các công cụ AI có sẵn một cách tối đa."

Với sự hỗ trợ từ Bernadette Toh