3 vụ IPO khủng và phép thử thị trường

BBWV - SpaceX của Elon Musk, OpenAI của Sam Altman và Anthropic của Dario Amodei đang tiến gần hơn tới kế hoạch IPO, mở ra khả năng tạo nên một trong những chu kỳ huy động vốn lớn nhất lịch sử thị trường chứng khoán Mỹ.

Hình ảnh: Bloomberg

Hình ảnh: Bloomberg

Tác giả: Thường Quân

25 tháng 05, 2026 lúc 4:20 PM

Theo các nguồn tin trong giới đầu tư, cả ba doanh nghiệp đang đồng thời chuẩn bị cho các đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng, có thể diễn ra sớm từ năm 2026. Nếu kịch bản này xảy ra, tổng giá trị huy động vốn có thể vượt xa mức kỷ lục 156 tỉ USD thiết lập năm 2021, đồng thời chấm dứt giai đoạn trầm lắng kéo dài của thị trường IPO toàn cầu.

Điểm đáng chú ý nằm ở quy mô và thời điểm. SpaceX được cho là đang cân nhắc một thương vụ có thể huy động khoảng 75 tỉ USD, tương ứng mức định giá lên tới 1.750 tỉ USD. OpenAI gần đây được định giá khoảng 852 tỉ USD sau các vòng gọi vốn lớn, trong khi Anthropic đang tiến gần tới mức định giá khoảng 900 tỉ USD sau các thỏa thuận đầu tư quy mô hàng chục tỉ USD.

Sự xuất hiện gần như đồng thời của ba thương vụ tạo ra cuộc cạnh tranh trực tiếp về khả năng hấp thụ vốn của thị trường. Các ngân hàng đầu tư và quỹ tham gia quá trình chuẩn bị IPO đang theo dõi sát mức độ “chịu tải” của nhà đầu tư đại chúng, trong bối cảnh dòng tiền toàn cầu vẫn tập trung mạnh vào nhóm tài sản công nghệ liên quan đến AI.

Một nhà đầu tư tham gia cả ba công ty cho biết hiện có khoảng 8.000 tỉ USD nằm trong các quỹ thị trường tiền tệ, tạo ra nguồn thanh khoản lớn chờ được giải ngân. Theo quan điểm này, nhà đầu tư đã nhiều năm gián tiếp tiếp cận AI thông qua cổ phiếu chip như Nvidia, nhưng vẫn thiếu cơ hội sở hữu trực tiếp các công ty dẫn dắt hạ tầng trí tuệ nhân tạo.

Các chuyên gia thị trường cho rằng nếu các đợt IPO diễn ra thuận lợi, chúng có thể tiếp tục củng cố làn sóng tăng giá của cổ phiếu công nghệ, vốn đã kéo thị trường chứng khoán Mỹ đi lên trong bối cảnh lãi suất cao và rủi ro địa chính trị gia tăng. Ngược lại, nếu định giá hoặc kết quả kinh doanh gây thất vọng, hiệu ứng lan tỏa có thể tác động tiêu cực tới toàn bộ nhóm tài sản công nghệ.

Hiện cả ba doanh nghiệp đều đã tiến thêm một bước trong lộ trình niêm yết. SpaceX được cho là đã nộp hồ sơ IPO sơ bộ, trong khi OpenAI và Anthropic đều đẩy nhanh các hoạt động chuẩn bị tài chính và truyền thông với nhà đầu tư. Một số tín hiệu cho thấy các công ty AI có thể nối gót SpaceX trong thời gian ngắn, tạo thành chuỗi IPO quy mô lớn hiếm có.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất nằm ở bài toán lợi nhuận. Dù tăng trưởng doanh thu nhanh, cả ba doanh nghiệp vẫn đang trong giai đoạn chi tiêu mạnh cho nghiên cứu, hạ tầng và mở rộng năng lực tính toán. Điều này khiến câu hỏi về tính bền vững của mô hình kinh doanh trở thành tâm điểm trước khi bước ra thị trường đại chúng.

SpaceX hiện được định giá cao gấp hàng chục lần doanh thu, phản ánh kỳ vọng lớn vào mảng dịch vụ vệ tinh Starlink và các dự án tên lửa tái sử dụng. OpenAI ghi nhận doanh thu hàng tỉ USD mỗi quý nhờ ChatGPT và các sản phẩm AI, nhưng đồng thời dự kiến tiêu tốn hàng trăm tỉ USD chi phí hạ tầng trong những năm tới. Anthropic cũng đang mở rộng nhanh nhưng đi kèm các cam kết chi tiêu dài hạn cho năng lực tính toán.

Trong giới đầu tư, những so sánh với các thương vụ thất bại trong quá khứ như WeWork vẫn được nhắc lại. Trường hợp công ty văn phòng này từng khiến thị trường chao đảo khi hủy IPO năm 2019 cho thấy khoảng cách giữa định giá trong thị trường vốn tư nhân và mức chấp nhận của nhà đầu tư đại chúng có thể rất lớn.

Dù vậy, nhiều nhà đầu tư cho rằng tình huống hiện tại khác biệt nhờ chất lượng tăng trưởng và vị thế công nghệ của các doanh nghiệp. SpaceX đang vận hành hệ thống tên lửa tái sử dụng và mạng lưới vệ tinh quy mô toàn cầu, trong khi OpenAI và Anthropic được xem là hai trung tâm quan trọng nhất của cuộc đua AI thế hệ mới.

Một yếu tố quan trọng khác là kỳ vọng dài hạn vào trí tuệ nhân tạo tổng quát AGI. Cả OpenAI và Anthropic đều định vị chiến lược phát triển xoay quanh mục tiêu xây dựng hệ thống AI vượt năng lực con người, từ đó tạo ra giá trị kinh tế có thể vượt xa quy mô đầu tư hiện tại.

Trong bối cảnh đó, năm 2026 đang được giới đầu tư xem như phép thử lớn đối với thị trường vốn toàn cầu, nơi khẩu vị rủi ro, thanh khoản và niềm tin vào công nghệ sẽ cùng quyết định mức độ thành công của các đợt IPO mang tính lịch sử này.

Theo phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn

https://phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn/3-vu-ipo-khung-va-phep-thu-thi-truong-lon-nhat-nam-58109.html

#IPO
#SpaceX
#OpenAI
#Anthropic
#Elon Musk
#Sam Altman
#Dario Amodei
#Phát hành cổ phiếu
#Thị trường IPO
#huy động vốn