Dạo gần đây, mỗi năm trôi qua lại khiến tôi có cảm giác như một kỷ nguyên du lịch hoàn toàn mới đang dần được mở ra, khi các xu hướng thay đổi với tốc độ chóng mặt. Mười năm trước, công việc của tôi với tư cách một nhà báo du lịch là lặn lội khắp nơi trên thế giới để tìm kiếm những điều mới mẻ rồi giới thiệu đến độc giả. Còn ngày nay, phần lớn thời gian của tôi được dành cho việc trực tiếp trải nghiệm những điểm đến và hoạt động đang được mạng xã hội tung hô, để xem chúng có thực sự “đáng đồng tiền bát gạo” không. Chỉ riêng năm nay, tôi đã chu du hơn 200 ngày, chủ yếu để nghiên cứu cho loạt cẩm nang thành phố “Tối thiểu hai đêm” của Bloomberg.

Sau tất cả những chuyến đi đó, dưới đây là những gì tôi rút ra được, những “chiến lược” giúp tôi phân biệt đâu là trải nghiệm thực sự đáng giá. Hãy xem đây như một bản báo cáo ngắn về hiện trạng của ngành du lịch, kèm theo một vài mẹo nhỏ để bắt nhịp xu hướng cho kỳ nghỉ năm 2026.

Thêm các trò chơi trên bàn, thẻ bài và cờ vào lịch trình để dễ gặp gỡ người địa phương

Vài năm trước, các câu lạc bộ chạy bộ từng nổi lên như một cách đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả để tạo cảm giác gắn kết khi du lịch. Nhưng giờ thì xu hướng đó lại chuyển vào trong nhà, với các trò chơi như mạt chược. Trò chơi xếp quân cờ này đang bùng nổ và trở thành thú vui “hot” nhất tại Mỹ và nhiều nơi khác. Tại Washington, DC, phòng chơi phía sau quán Lucky Danger luôn thường xuyên kín chỗ. Tại đây, mỗi tuần một lần, người cha lớn tuổi của chủ quán sẽ vừa nhâm nhi cocktail vừa hướng dẫn người mới cách chơi.

Không chỉ mạt chược, các trò chơi nói chung đều đang lên ngôi. Tại Las Vegas, bạn có thể ghé Casino Quest để trau dồi kỹ năng chơi blackjack hay poker cùng những các dealer tập sự, tiện thể “hóng hớt” được vô số gợi ý hay ho về các quán bar hay nhà hàng ngoài khu Strip. Ở Toronto, chuỗi cà phê board game Snakes and Lattes đã trở thành điểm hẹn quen thuộc, thậm chí còn mở thêm chi nhánh tại Arizona và Chicago. Starbucks cũng phải dè chừng đấy nhé.

Đừng để các điểm tham quan “đỉnh” chi phối toàn bộ lịch trình

Những cuốn cẩm nang du lịch truyền thống thường đặt bảo tàng, công viên, nhà thờ hay danh lam thắng cảnh làm trung tâm của một chuyến tham quan thành phố “đúng chuẩn”. Thay vào đó, bạn có thể lên kế hoạch du lịch xoay quanh các “động từ”, như ăn gì, uống gì và làm gì, thay vì chạy theo các điểm tham quan cố định. Tin tôi đi, trong quá trình khám phá, bạn sẽ tự nhiên ghé qua những điểm đến đó mà thôi.

Chẳng hạn như ở Lisbon, bạn không cần cố đến cho bằng được một miradouro (điểm ngắm cảnh) cụ thể nào, bởi trên đường đi ăn tối lúc hoàng hôn, bạn kiểu gì cũng sẽ bắt gặp vô vàn khung cảnh ngoạn mục. Tại Milan, việc lao thẳng tới nhà thờ Duomo cũng chưa hẳn là lựa chọn hay, bởi xung quanh là hàng loạt khu phố sôi động nên sớm muộn gì bạn cũng sẽ nhìn thấy công trình này. Còn ở Kyoto, nếu chỉ chen chúc trong đám đông ở các ngôi chùa, bạn sẽ bỏ lỡ tinh thần thật sự của nơi đây. Nếu bạn muốn cảm nhận văn hóa Nhật Bản thực sự, hãy bước ra ngoài và ghé vào những cửa hàng đồ lễ hoặc quán mì nằm ngay bên cạnh.

Bỏ qua Michelin

Trong những năm gần đây, Michelin đã vô tình tạo ra một bộ tiêu chí quá cứng nhắc, khiến không ít đầu bếp bắt đầu chạy theo những theo công thức quen thuộc với hy vọng chạm tay tới một ngôi sao. Hệ quả là không ít nhà hàng trở nên nhạt nhòa, vô hồn, và đánh mất bán sắc của mình. Chưa kể, tiêu chí đánh giá còn được áp dụng rất thiếu nhất quán giữa các thị trường, chẳng khác nào một giáo viên Văn chấm bài theo cảm tính vậy. Đó là lý do nhiều người sành ăn đã kín đáo khuyên tôi cứ bỏ qua mấy cái nhà hàng một, hai sao trong chính thành phố của họ.

Trang web của Michelin vẫn có thể được dùng như một công cụ tổng hợp tương đối đầy đủ, gồm những khách sạn và nhà hàng sang trọng. Nhưng gần đây tôi bắt đầu nghiêng về danh sách thường niên của OAD hơn. Trang Opinionated About Dining tổng hợp đánh giá từ hàng nghìn tín đồ ẩm thực, rồi đưa vào thuật toán riêng để làm nổi bật những địa điểm được yêu thích nhất theo từng khu vực địa lý và phân khúc giá. Nhờ vậy mà một quán cà phê tử tế cũng có thể được vinh danh ngang hàng với một bữa tiệc thịnh soạn 20 món. Đây là điểm cân bằng hợp lý giữa Yelp hay Google Review, nơi thực khách có thể đánh giá một cách hơi “tùy tiện”, và Michelin, nơi số phận nhà hàng phụ thuộc vào chỉ một hoặc hai giám khảo.

Theo tôi, những danh sách “tốt nhất thế giới” được quảng bá rầm rộ suốt nhiều năm qua đang dần lỗi thời. Người tiêu dùng ngày càng tỉnh táo trước các mô hình kinh doanh kiểu “trả tiền để được vinh danh”. Đồng thời, bối cảnh kinh tế và xã hội cũng khiến nhiều thực khách giàu có rời xa những trải nghiệm quá khuôn phép và trang trọng, vốn là trọng tâm của các bảng xếp hạng này.

Chẳng hạn như ở Washington, những cái tên từng được kính trọng như The Dabney đã từ bỏ thực đơn prix fixe để phù hợp hơn với túi tiền khách hàng trong bối cảnh chi phí sinh hoạt và ăn uống tăng cao. Giờ đây, bạn có thể ghé quán chỉ để uống một ly rượu và thưởng thức chiếc slider cá da trơn kẹp bánh mì khoai lang, thay vì phải tuân theo một nghi thức ẩm thực cầu kỳ từ đầu đến đuôi.

Chọn nhà hàng chỉ vì “không khí” cũng chả sao

Chúng ta đang sống trong "kỷ nguyên Ozempic", khi việc ăn uống bên ngoài vẫn nở rộ, nhưng khẩu phần và cảm giác thèm ăn lại giảm dần. Điều đó khiến không khí của một nhà hàng có thể quan trọng ngang, thậm chí hơn cả món ăn. Ngay cả với những người sành ăn, điều đó cũng chẳng có gì sai. Nhiều không gian giờ đây hoạt động chẳng khác gì câu lạc bộ thành viên không thu phí, ơi người ta tìm thấy cảm giác thuộc về một cộng đồng địa phương sành điệu. Vậy vì sao bạn phải trả tiền cho thẻ thành viên Soho House, khi bạn có thể ăn cùng chính những người đó tại Pastis?

Vì lẽ đó, bạn cần sàng lọc kỹ các gợi ý. Khi hỏi ai đó, dù là bạn bè hay người lạ, về một nhà hàng đáng ăn thử, hãy chắc chắn rằng bạn hiểu rõ lý do họ giới thiệu nơi đó. Hỏi đầu bếp ở Milan về quán có món pizza ngon nhất, họ sẽ nói đến lớp vỏ bánh mềm xốp và nguyên liệu hảo hạng của Confine. Còn giới giao thiệp xã hội lại nhắc tới La Specialità. Không có gì lạ khi địa điểm đậm chất “scene” này vừa mở thêm một chi nhánh tại Miami.

Các khách sạn cũng đang tận dụng “nền kinh tế không khí” và dùng chính kinh nghiệm hiếu khách của mình để tạo ra những không gian hấp dẫn cho cả người địa phương lẫn du khách. Trước đây, khi đặt chân tới một thành phố mới, phản xạ đầu tiên của tôi là thả hành lý trên sàn rồi lao ngay ra ngoài đường để khám phá. Gần đây thì khác. Tôi thường nán lại, vì ngày càng nhiều khách sạn trở thành điểm đến quen thuộc của cả khu phố.

Tôi từng phải được thuyết phục rất lâu mới chịu ghé thử một nhà hàng Mexico ở London. Nhưng Side Hustle tại NoMad London lại gây ấn tượng nhờ không khí cởi mở, đội ngũ phục vụ thân thiện và những set tequila hảo hạng. Thú thật là nó vui đến bất ngờ. Còn quầy bar Nubeluz đậm chất funk, nằm trên tầng cao của Ritz Carlton New York, NoMad, gây ấn tượng với những ly cocktail rực rỡ cùng phong cách nội thất tối đa hóa, chưa kể tầm nhìn bao quát toàn bộ đường chân trời thành phố.

Tìm được câu lạc bộ padel là tìm được khu phố “chất chơi”

Nếu người Mỹ chuộng pickleball, thì padel lại có sức hút quốc tế hơn. Hãy tận dụng chi tiết này để lần ra những khu phố thú vị nhất ở bất kỳ thành phố lớn nào. Các sân padel thường nằm ở những khu đang phát triển, nơi giá thuê chưa quá đắt nhưng đã dày đặc những đủ quán cà phê, quán bar và các điểm tụ họp độc lập.

Ở Dubai, Matcha Club là điểm đến quen thuộc để chơi padel, tập Pilates và ăn salad, tọa lạc tại Al Quoz, khu vực sành điệu bậc nhất của thành phố, xoay quanh tổ hợp Al Serkal Avenue. Ở Lisbon, Nave tọa lạc tại Marvila, khu vực hơi nhếch nhác nhưng đầy sức sống. Các xưởng bia thủ công và phòng trưng bày ở đây mang lại cảm giác thư thả, đối lập hẳn với những con phố đông nghẹt du khách tại Chiado và Alfama.

Hãy đón nhận ẩm thực “văn hóa thế hệ thứ ba”

Đã đến lúc chúng ta thôi chạy theo những món “phải ăn” như spaghetti ở Ý, bagel ở New York hay ramen ở Nhật Bản, để khám phá các cộng đồng và người nhập cư đằng sau nhiều căn bếp ngon nhất thế giới hiện nay. Tôi dám nói rằng món pasta ngon nhất tôi từng được ăn năm nay lại ở Mother Wolf, Las Vegas. Và không ai có thể vượt qua chiếc pizza Margherita tại Savoy Tomato & Cheese ở Tokyo.

Cũng đừng quên Milan có một cộng đồng người Hoa đông đảo đến nhường nào, những người đến đây từ nhiều thập kỷ trước để làm việc trong các xưởng thuộc da. Hãy dạo quanh Via Paolo Sarpi để thưởng thức những chiếc ravioli tuyệt hảo, hay nói thẳng ra là sủi cảo. Còn đến Dubai thì nhất định phải ăn đồ Ấn, bởi người dân từ tiểu lục địa này chiếm hơn một nửa dân số nơi đây Bạn có thể chọn một quán cà ri đúng chất địa phương ở khu Karama, hoặc nâng tầm trải nghiệm tại Tresind Studio với những món gây ấn tượng mạnh như pani puri hay sò điệp kèm sambal ớt guntur, đủ để mở mang tầm mắt của bạn về ẩm thực Ấn Độ.

Còn với những người theo chủ nghĩa “thuần khiết” ở West Village, bạn cứ việc biểu tình. Một khi tôi thôi ám ảnh với bánh cardamom xoắn kiểu Iceland, tôi đã tìm ra chiếc bagel ngon nhất trần đời tại một tiệm bánh ở Reykjavik, phết phô mai tươi và phủ cá hồi hun khói địa phương.

Cẩn thận với tình trạng quá tải khi thuê người lập kế hoạch du lịch

Đại lý du lịch chuyên nghiệp vốn được thuê để giúp khách hàng hàng giờ tìm kiếm và phân tích quá mức. Nhưng trớ trêu thay là hiện nay, số lượng đại lý quá nhiều lại khiến việc chọn một người phù hợp trở thành gánh nặng mới. Để mọi thứ đơn giản hơn, hãy áp dụng nguyên tắc kiểu Gladwell. Ít nhất 10.000 giờ liên quan đến điểm bạn muốn đến, tương đương khoảng năm năm, là điều bắt buộc. Đại lý du lịch của bạn cũng cần biết cách tổng hợp hàng trăm nguồn thông tin để thiết kế hành trình phù hợp với gu và nhu cầu của bạn, thay vì áp đặt sở thích cá nhân, đồng thời mang lại những giá trị vượt xa một bữa sáng miễn phí tiêu chuẩn tại khách sạn.

Cũng cần hiểu rằng nghề đại lý là một cuộc chơi về khối lượng. Một chuyên gia du lịch hạng sang thường dành mức độ quan tâm tương xứng với ngân sách của bạn. Hãy điều chỉnh kỳ vọng sao cho phù hợp, hoặc nếu bạn là người muốn tự tay kiểm tra mọi chi tiết của kỳ nghỉ sắp tới, thì tốt nhất cứ tự lên kế hoạch.

Và khi đã nói đến việc đánh giá chuyên môn, hãy dùng cùng một phép thử cho các video TikTok hay Instagram Reels liên quan đến chuyến đi sắp tới. Tôi vừa dành cả tháng qua ở Tokyo, lướt qua hàng nghìn bài đăng trên mạng xã hội, và có thể khẳng định rằng mọi nội dung kiểu “tôi vừa ở Nhật hai tuần, đây là các mẹo đại lý không muốn bạn biết” mà tôi thấy đều hiểu sai hoàn toàn về đất nước này, cũng như những điều hay ho nhất của nó.